Edit Content

Biyografi

6 Ağustos 1968’de Tekirdağ’da doğan Mustafa Şentop , Türk siyasetçi ve 24, 25, 26. Dönem Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) İstanbul, 27. Dönem AK Parti Tekirdağ milletvekili...

İletişim

 TBMM BAŞKANI ŞENTOP AYASOFYA’NIN İBADETE AÇILMASINI DEĞERLENDİRDİ

TBMM BAŞKANI ŞENTOP AYASOFYA’NIN İBADETE AÇILMASINI DEĞERLENDİRDİ

TBMM Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şentop, Ayasofya Camisi’nin ibadete açılması kararına ilişkin, “Bu kararla, uzun zamandır milletimizin içinde, kalbinde, gönlündeki bir hasret sona ermiştir.” dedi.

TBMM Başkanı Mustafa Şentop, Mecliste gazetecilere yaptığı açıklamada, Danıştayın verdiği kararın ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yayımladığı karar ile birlikte Ayasofya’nın cami olarak yönetiminin de Diyanet İşleri Başkanlığına verildiğini hatırlattı. 

Ayasofya’nın ibadete açılmasının tarihi bir olay olduğunu ifade eden TBMM Başkanı Şentop, şunları söyledi: 

“Ayasofya bizim kuşağımızın, bizden önceki birçok kuşağın ideallerinde cami olarak açılması gereken bir yapı olarak her zaman yer almıştı. Bir hedef olarak, bir hayal olarak, bir rüya olarak yer almıştı. ‘Zincirler kırılsın Ayasofya açılsın.’ sloganı bizim gençliğimizin, bizden önceki kuşakların en önemli sloganlarından birisiydi. Bu hususta o dönemlerin gençlik liderlerinden sayın Cumhurbaşkanımız da bu konuda büyük gayret gösteren bir kişiydi. Onun Cumhurbaşkanlığı döneminde bu işin gerçekleşmiş olması da ayrıca anlamlı.” 

Danıştay kararının iç hukuk ve uluslararası hukuk bakımından değerlendirmeler içerdiğini ifade eden Meclis Başkanı Şentop, iç hukuk bakımından Ayasofya’nın, Fatih Sultan Mehmet tarafından kurulan bir vakfın vakfiyesinde cami olarak yer aldığını söyledi. 

Vakfiyede, Ayasofya’nın cami olarak kullanılması hükmünün yer aldığının altını çizen Şentop, şöyle devam etti: 

“Sultanahmet gibi, Süleymaniye gibi camilerin de kendilerine mahsus vakfiyeleri var. Kullanım amacı da vakfiyede belirtilmiş. Vakfiyede belirtilen bu amacın değiştirilmesi doğru değil. Bu konu Türkiye’nin sadece kendi iç hukukunda değil, mesela Kıbrıs’ta, İngilizlerin yönetimindeyken oradaki vakıf eserlerinin tahsis edilen amaçları doğrultusunda kullanımı yönünde iç hukuk düzenlemeleri yapılmış. Bu bakımdan vakıfta belirlenen esasların, devletlerin hukukları tarafından benimsenmesi tüm dünyada kabul edilen temel kuraldır. Uluslararası hukuk bakımından da bilhassa dünya kültür mirasına dahil olan bir yapı olması itibarıyla bir değerlendirme var. Bu konuda sayıları az olsa da bazı ülkelerin açıklamaları var. O dünya kültür mirasına dahil olan eser sadece Ayasofya değil. Mesela Sultanahmet, Süleymaniye, Şehzade Camisi de var. Demek ki bir yapının, bir eserin dünya kültür mirasına dahil olması için müze olması gerekmiyor. Camiler de var bu mirasa dahil olan. 

Burada kastedilen şey, tüm insanlık için kıymetli bir eser. Yoksa kullanım amacının da uluslararası sözleşmelere göre belirleneceği anlamına gelmiyor. Nitekim bu sözleşmede de ülkelerin egemenlik haklarına saygı gösterileceği, ayrıca iç hukuktaki düzenlemelere göre bu işlerin yürütüleceğine dair hükümler var. Uluslararası sözleşmelere göre de Türkiye’nin burayı nasıl kullanacağına dair karar verme yetkisi var ve bu yetki teslim ediliyor. Ayrıca sözleşme yazmaya da gerek yok. Hiçbir ülke kendi toprakları içerisindeki bir yapının nasıl kullanılacağını uluslararası bir yapının, bir kuruluşun inisiyatifine ya da bir sözleşmeye bırakmaz. Bu açıdan da bir problem yok.” 

Mustafa Şentop, Ayasofya’nın, İstanbul’un fethi başta olmak üzere birçok yönden öneminin bulunduğunu söyledi. 

Şair Sezai Karakoç’un bir metafizik yaklaşımının bulunduğunu anımsatan Şentop, şöyle devam etti: 

“Ayasofya’nın yapılış tarihi, ibadete açılış tarihi ile Hazreti Peygamber Aleyhisselam’ın doğum tarihi arasında bir ilişki kurarak Ayasofya’nın, İslam Peygamberi’nin getireceği yeni bir dinle eş zamanlı olarak ibadete açıldığı, onunla metafizik bir irtibatının bulunduğuna dair bir yaklaşımı var. Bu anlayış, İstanbul’un fatihi Sultan Mehmet’ten günümüze kadar birçok düşünür tarafından da paylaşılmıştır. Milletimizin gönlünde de Ayasofya’nın nihayetinde bir cami olarak kullanılmasına dair bir arzu, bir karar vardı. Mahkemelerimiz de Türk milleti adına karar veriyor. Danıştay 10. Dairesinin kararı da ‘Türk milleti adına’ diye başlıyor. Dolayısıyla bu kararla uzun zamandır milletimizin içinde, kalbinde gönlündeki bir hasret sona ermiştir. Milletimiz için hayırlı olsun.” 

Şentop, bir gazetecinin, “Ne zaman namaz kılmaya gideceksiniz?” sorusu üzerine, “En kısa zamanda. Herhalde hazırlıklar kısa bir zaman içinde biter. Muhtemelen önümüzdeki hafta içinde.” dedi. 

Gazetecilerin “15 Temmuz olabilir mi?” sorusu üzerine Şentop, gelecek hafta içinde, en geç cumaya kadar adım atılabileceğini bildirdi. 

Bir gazetecinin, ibadete açıldıktan sonra Ayasofya isminin değişip değişmeyeceğine yönelik sorusuna Şentop, “Hayır. Bu isimle, yıllardır, 1453’ten beri bu isimle ‘Ayasofya Camisi’ olarak kullanılmıştır. Bu isimlerden bir rahatsızlık yok bizim kültürümüzde.” yanıtını verdi. 

Ayasofya’nın içinde resim ve işlemeler bulunduğunu, bunların da kırılıp dökülmediğini ifade eden Şentop, “Bizim anlayışımızda bir devamlılık, bütünlük vardır. Önceki kültürün unsurlarını kırıp dökme, yok etme şeklinde bir şey olsaydı Avrupa’nın birçok ülkesinde olduğu gibi, camilerin İspanya’da, Portekiz’de, birçok yerde tahrip edilmesi gibi bizde de eskiye dair eser kalmazdı.” değerlendirmesinde bulundu. 

Şentop, Ayasofya’nın müze olmasından önce uzun yıllar cami olarak kullanılıp korunduğunu belirtti. 

TBMM Başkanı Şentop, önceki gün baro başkanlarının TBMM Genel Kurulundaki görüşmeleri izleyebilmesi için Meclise girmeleri yönünde bazı milletvekillerinin talepleri olduğunu hatırlatarak, “Baro başkanlarının Meclise girmesi yönünde bir kararı ben güvenlikten sorumlu arkadaşlara ilettim. Dün bu kendilerine de ifade edildi, söylendi.” dedi. 

Birkaç baro başkanının dün geldiğini ancak bazılarının başka bir yerde beklemeyi tercih ettiğini bildiren Şentop, bugün de Meclise gelmeleri yönünde çağrıların yapıldığını belirtti. 

Megafonla da anons yapıldığını söyleyen Şentop, “Ben de kendilerine sesleneyim. Baro başkanlarımız Meclise herkesin girdiği gibi girebilir. Yani kimliklerini bırakarak giriş kartı alarak Meclise girebilir, Genel Kuruldaki görüşmeleri izleyebilirler.” dedi. 

Şentop, Meclise girmek için, bir milletvekilinin aracında illegal bir yol izlemeye gerek olmadığını ifade ederek baro başkanlarının kimliklerini bırakıp giriş kartlarıyla girebileceklerini tekrarladı. 

Kimlik vermeden, kayıt yaptırmadan girilemeyeceğini söyleyen Şentop, Meclisin içtüzük, yönetmelik ve kurallarına uyulması gerektiğini bildirdi. Şentop, şöyle konuştu: 

“Ben kendi kuralımı kendim kurarım, buraya istediğim gibi istediğim şekilde girerim.’ diyen varsa o zaman hukuk kuralları, buradaki kurallar devreye girer. Buna gerek yok. Arabanın arkasında yere yatarak, saklanarak girmelerine gerek yok, kimliklerini bırakıp baro başkanları girebilir. ‘Ama biz baro başkanları olarak sade girmek istemiyoruz, bin tane daha avukat arkadaşımız var. Hep beraber gireceğiz’. Bin avukatla beraber buraya girmek burada Meclis çalışmalarını etkilemeye yönelik, engellemeye yönelik bir faaliyet gerçekleştirmek anlamına gelecektir. Niyet bu şekilde yorumlanabilir. Buna gerek yok. Konulmuş kuralları var Meclisimizin. Görüşlerini herkes açıklayabilir.” 

Teklif komisyonda görüşülürken Mecliste ziyaretçilere giriş yasağı olduğunu ve yasağın hala sürdüğünü dile getiren Şentop, ayrıca komisyondaki şartların da baro başkanlarının tamamının girmesine uygun olmadığını söyledi. 

Komisyonun, milletvekillerinin yoğun katılımıyla gerçekleştiğini, milletvekillerinin dahi şikayetçi olduğunu belirten Şentop, ayrıca oradaki çalışmalara katılmak için komisyon tarafından davet gerektiğini anımsattı. Şentop, şunları söyledi: 

“Bazı arkadaşlarımızın tuhaf tuhaf, cahil cahil açıklamaları var. ‘Daha önce falan kişi falan komisyona gelmişti’. Falan komisyonu bırakın Adalet Komisyonuna bu kanun görüşülürken gelen Barolar Birliği temsilcileri vardı. İçtüzük 30. maddeye göre komisyon davet edip görüşlerini alabilir.” 

Baro başkanlarından birkaçı için davet yapıldığını ancak onların da gelmediğini belirten Şentop, ancak Genel Kurulda izleyici locasının uygun olduğuna işaret ederek mesafe kurallarına da uygun olarak oturulabileceğini bildirdi.